Witold Bełza, bibliotekarz, działacz literacko-oświatowy i kulturalny, urodził się 8 maja 1886 w Warszawie. Od roku 1920 związany, aż do śmierci w 1955 roku, z Bydgoszczą.

Książki – największa pasja

Jako młody chłopak Witold Bełza rozpoczął edukację najpierw w warszawskim Zakładzie Wojciecha Górskiego, następnie kontynuował ją w gimnazjum prowadzonym przez ojców jezuitów w Chyrowie. Swoje zamiłowanie do literatury rozwinął jednak głównie podczas studiów na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W tym samym czasie Witold Bełza rozpoczął pracę w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Niezwykłe zaangażowanie pozwoliło mu w krótkim czasie na awans ze stanowiska aplikanta-wolontariusza, przez posadę asystenta, aż po kierownika bibliotecznej pracowni naukowej.

Pobyt w Szwajcarii, powrót do Lwowa

Okres I wojny światowej spędził Witold Bełza w Szwajcarii, gdzie pracował przy muzeum w Rapperswil. W tym czasie włączył się również w działalność środowisk polonijnych, dla których organizował przedstawienia i odczyty. W roku 1917 powrócił do lwowskiego Ossolineum. Na tutejszym uniwersytecie uzyskał tytuł doktora filozofii.

Rozwój bydgoskiej książnicy

1 września 1920 roku Witold Bełza został dyrektorem Biblioteki Miejskiej, która do tej pory działała pod zarządem niemieckim. Witold Bełza, pomimo uprzedzeń wielu Polaków, zachował cenny księgozbiór zgromadzony przez Niemców, który uzupełnił o polskojęzyczne publikacje. Na początku jego działalności polskie publikacje liczyły jedynie 300 sztuk spośród 75 tys. woluminów ogółem. W roku 1939 wydawnictw w języku polskim było już w Bydgoszczy 136 tys.!

W okresie, w którym Witold Bełza sprawował funkcję dyrektora biblioteki, znacząco rozrósł się również księgozbiór specjalny. Jego działania pozwoliły przejąć w wieczysty depozyt księgozbiór biblioteki bernardyńskiej. Biblioteka zyskała również kolekcję dokumentów Kazimierza Kierskiego.

W 1934 roku Witold Bełza został naczelnikiem Wydziału Oświaty i Kultury przy Zarządzie Miejskim, który odpowiadał za działalność Biblioteki Miejskiej, Ludowej, teatru, muzeum oraz placówek oświatowych.

Tłumaczenia, recenzje i felietony Bełzy

Witold Bełza zajmował się również pisaniem do prasy recenzji i felietonów. Jego teksty ukazywały się, m.in. w „Dzienniku Bydgoskiem", Przeglądzie Bydgoskiem", a także w „Pamiętniku Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza". Witold Bełza znany był również z tłumaczeń: z języka niemieckiego powieści Bruno Travena, z francuskiego utwory Henri Roberta, a także z czeskiego dzieło Edwarda Beneša zatytułowane „Odrodzenie narodów".

Wojenna zawierucha

II wojna światowa zmusiła Witolda Bełzę do wyjazdu z Bydgoszczy. Okres ten spędził w Brzuchowicach pod Lwowem. Z czasem Witold Bełza zamieszkał w samym Lwowie, gdzie pracował jako bibliotekarz w lekarskiej Klinice Dziecięcej. 14 marca 1945 roku powrócił do Bydgoszczy, gdzie ponownie objął stanowisko dyrektora Biblioteki Miejskiej. W Bydgoszczy podjął intensywne starania o odtworzenie księgozbioru.

Nagrody i wyróżnienia

W 1938 roku Witold Bełza został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. Działalność na polu kultury doceniona została, m.in. poprzez uhonorowanie Witolda Bełzy dyplomem i Złotym Medalem z okazji 600-lecia nadania praw miejskich Bydgoszczy. W roku 2002 sejmik województwa kujawsko-pomorskiego nadał Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy imię Władysława Bełzy. 20 czerwca 2002 roku odsłonięto również tablicę poświeconą patronowi książnicy.

Witold Bełza zmarł 24 lutego 1955 roku w Bydgoszczy, gdzie został pochowany na cmentarzu Nowofarnym.